27.07.2028

Kiedy każdego poranka parzę sobie pierwszą, mocną kawę i z narastającym smutkiem patrzę na miskę chudego twarogu, który z racji mojej nierównej walki z nadwagą musi zastąpić mi prawilną, ociekającą tłuszczem jajecznicę na boczku, czytam poranne wiadomości. I wiecie, do jakich wniosków coraz częściej dochodzę? Nasza współczesna cywilizacja do złudzenia przypomina Cesarstwo Rzymskie w jego najgorszym, absolutnie dekadenckim okresie - dokładnie na pięć minut przed tym, jak przez granice przelali się barbarzyńcy i zgasili wszystkim światło. Zamiast wznosić monumentalne akwedukty zdrowego rozsądku, my wolimy fundować sobie igrzyska czystego absurdu, przy których nawet Kaligula złapałby się za głowę. Światowemu mechanizmowi społecznemu zapaliła się wielka, czerwona kontrolka „Check Engine”, ale my, zamiast zjechać do warsztatu, wciskamy gaz do dechy i podkręcamy radio.

Najlepszym, wręcz krystalicznym dowodem na ten upadek klasycznej logiki, są lipcowe incydenty z ubiegłego roku. Mowa oczywiście o wiekopomnej akcji pewnego ruchu klimatycznego. Tym razem ci radykalni zbawiciele planety postanowili zrewolucjonizować dyskurs ekologiczny, odchodząc od nudnego blokowania skrzyżowań. Wynieśli swój teatr na zupełnie nowy poziom. Uzbrojeni w wiadra, ruszyli na zamożne dzielnice, by z pietyzmem obrzucać domy, wille i luksusowe butiki celebrytów sztucznymi fekaliami.

Z dumą, godną generała wygrywającego kluczową bitwę, oświadczyli w liście do jednej z poszkodowanych par: „Sztuczną kupę z kakao, kawy, mąki i wody da się zmyć wodą bez śladu. Konsekwencji Państwa antyspołecznych zachowań już tak łatwo posprzątać nie można”.

Zatrzymajmy się przy tym na moment i zróbmy szybki audyt logistyczny tej mikstury, bo tu zaczyna się prawdziwa, ekologiczna farsa. Z czego zrobiona jest ta rzemieślnicza, antykapitalistyczna kupa? Z kawy, kakao i mąki. Młodzi obrońcy planety postanowili ulepić swój oręż z produktów, których ślad węglowy przyprawiłby o zawał każdego rzetelnego klimatologa. Żeby nasz zbuntowany aktywista mógł cisnąć w mur wegańskim łajnem, ktoś musiał wyciąć hektary lasu deszczowego pod uprawę kakaowca w Ameryce Południowej czy Afryce. Następnie trzeba było zebrać ziarna, spakować je i wrzucić na pokład potężnego kontenerowca. Ten zaś przepłynął tysiące mil morskich, pożerając gigantyczne ilości gęstego, toksycznego mazutu, by dowieźć towar do Europy. A na koniec ci rzekomi wrogowie konsumpcjonizmu poszli do supermarketu, kupili te obciążone klimatycznym grzechem towary i zmieszali je z litrami wody pitnej, żeby zrobić z tego atrapę odchodów do rzucania w ściany.

To jest logika, która po prostu wywala wszystkie bezpieczniki w mojej głowie. Przecież marnowanie importowanego z drugiego końca globu jedzenia w imię walki z globalnym ociepleniem jest tak samo rozsądne, jak gaszenie pożaru w tartaku za pomocą cysterny z benzyną. To absolutny, podręcznikowy błąd krytyczny oprogramowania. Walka z nadmierną konsumpcją poprzez obrzucanie ludzi drogocennymi surowcami spożywczymi.

Ale zostawmy na chwilę tę ich utopijną, iście Don Kichotowską wizję walki, w której wiatraki atakuje się ciastem na brownie. To, co w tym spektaklu radykalnej hipokryzji bawi i przeraża mnie najbardziej, to warstwa czysto wizualna. Rynsztunek bojowy, w jakim ci współcześni, rzekomo bezkompromisowi bojownicy o zieleń, wystąpili przed kamerami, by wygłosić swój antykapitalistyczny manifest.

Oto stoi przed nami na chodniku przed domem znanej influencerki. Ciska kakaową mazią w kierunku fasady, po czym wpatruje się w obiektyw kamery z miną cierpiętnika, który niczym mityczny Atlas dobrowolnie wziął na swoje barki ciężar topniejących lodowców. Krzyczy o końcu świata i o tym, że krwiożercze korporacje bezpowrotnie niszczą zasoby Ziemi, a sami celebryci odgrywają znamienną rolę w tym procederze. Wszystko to brzmi patetycznie i wzniośle niczym płomienne mowy Robespierre'a z czasów rewolucji francuskiej, dopóki z przerażeniem nie przyjrzysz się ich bojowym uniformom. Zamiast zbroi z idei, mają na sobie sprzęt, który stanowi jeden wielki błąd systemu. Jeden z tych niezłomnych wojowników ma na sobie t-shirt. Ale nie byle jaki. To w stu procentach sztuczna, szczelnie opinająca ciało koszulka z gigantycznym, nadrukowanym - wyglądającym jak AI slop - na całej powierzchni psem rasy Corgi. Tak, dobrze widzisz. Facet walczy z globalnym ociepleniem, dobrowolnie gotując się w syntetycznym, ropopochodnym pancerzu z wizerunkiem uroczego pieska z memów. Tuż obok niego dumnie stoi równie zacięta bojowniczka, odziana w bezszwowy golf z metką jednej z marek fast fashion - absolutną kwintesencję masowej, galeryjnej sieciówki. To nie są solidne, wełniane swetry tkane z pietyzmem przez lokalnego rzemieślnika. To odzieżowy fast-food. Tekstylna taniocha, która niczym wyeksploatowany, zardzewiały skuter psuje się po trzech użyciach, traci fason i ląduje na ogromnym, toksycznym wysypisku w Chile. Prześledźmy współczesny, poliestrowy jedwabny szlak handlowy tego konkretnego stroju. Ta modna bluzka musiała zostać uszyta na drugim końcu globu, zapakowana w trzy niezależne warstwy plastiku, wrzucona do blaszanego kontenera i przetransportowana przez pół świata. Gorzka, absolutnie brutalna ironia sytuacji polega na tym, że ten rzekomo ekologiczny bunt został w całości zasponsorowany przez przemysł petrochemiczny. Krzyczą o natychmiastowym odchodzeniu od paliw kopalnych, a sami stoją tam odziani od stóp do głów w przetworzoną ropę naftową. Ich tanie, sieciówkowe zbroje uwolnią do ekosystemu taką ilość toksycznych barwników i mikroplastiku, że przetrwają one w europejskiej glebie znacznie dłużej, niż fundamenty rzymskiego Koloseum. Walczą z globalnym ociepleniem, ale sami są chodzącymi, syntetycznymi dymarkami, bezrefleksyjnie napędzającymi najgorszy rodzaj masowego, cyfrowego konsumpcjonizmu.

Jednakże bezdyskusyjnym hitem - przysłowiowym rzuceniem tortu prosto w twarz powagi sytuacji - były ich twarze. Kiedy operatorzy stacji informacyjnych robili dramatyczne zbliżenia na oblicza tych aktywistów, na twarzy jednaj z nich pyszniły się... modne nalepki na wypryski. Dokładnie tak. Urocze gwiazdki, chmurki i neonowe serduszka, które pod płaszczykiem rzekomego dbania o cerę przejęły absolutną władzę nad umysłami pokolenia wychowanego przez algorytmy.

Czym de facto jest taka gwiazdka na pryszcza? To malutki, kawałek plastiku (są wykonane z materiałów takich jak hydrokoloid oraz tworzywa sztuczne i polimery) który w przyrodzie przetrwa dłużej niż piramidy egipskie. Każda z nich spoczywa na osobnym, grubym blistrze z tworzywa sztucznego. Ten z kolei jest szczelnie zamknięty w kolejnym, nienadającym się do recyklingu opakowaniu. Całość wypluwają taśmowo azjatyckie fabryki, by wysłać je transportem lotniczym prosto do Europy. I po co to wszystko? Tylko po to, żeby zbuntowany młody człowiek mógł zaspokoić własny, nieposkromiony narcyzm. Żeby mógł zakryć drobną krostkę, bo przecież musi idealnie, niczym wypolerowany puchar, wyjść na zmontowanym filmiku ze swojego chuligańskiego wybryku.

Hipokryzja członków tego ruchu nie polega na tym, że domagają się uwagi i chcą wywrzeć presję na bogatych. Prawdopodobnie gdzieś w głębi duszy oni szczerze wierzą, że są niczym Joanna d'Arc prowadząca swoje wojska do chwalebnego zwycięstwa nad imperium zła. Ich gigantycznym problemem jest jednak to, że całkowicie ignorują belkę we własnym, rozszerzonym źrenicami od blasku ekranów, oku. Zbudowali swoją tożsamość na szybkiej, bezrefleksyjnej konsumpcji najgorszej jakości materii. Ich wielki bunt to zaledwie kolejny, ładnie zapakowany produkt - sfokusowany na zasięgach obrazek, wykadrowany przez obiektyw najnowszego smartfona, aktualizowanego w chmurze, a na koniec spieniężony przez platformy społecznościowe.

Domagają się od nas bolesnych wyrzeczeń, niczym asceci w średniowiecznym klasztorze o zaostrzonym rygorze. Każą nam zrezygnować z wygód. Z pogardą rzucają jedzeniem w ludzi bogatszych od siebie, zbijając na tym kapitał własnej moralnej wyższości. Ale sami nie potrafią odmówić sobie tanich łachmanów z wyprzedaży czy plastikowego serduszka przyklejanego na czoło w imię internetowej próżności.

Zrozumcie wreszcie jedno - nie zbudujecie nowej, wspaniałej arki Noego ze zgniłych, kornikami przeżartych desek. Zanim zaczniecie zbawiać planetę cudzym kosztem, posprzątajcie najpierw na własnym, na wskroś konsumpcyjnym podwórku. Dopóki wasz heroiczny protest będzie owinięty w azjatycki plastik i ulepiony ze zmarnowanego jedzenia z drugiego końca świata, dopóty wasze krzyki w obronie natury będą traktowane przez społeczeństwo jak ujadanie małego ratlerka za płotem - głośne, potwornie irytujące i kompletnie ignorowane. Prawdziwa tragedia polega na tym, że pod przykrywką wzniosłych haseł hodujemy pokolenie, które potrafi bezbłędnie zlokalizować problem na cudzym trawniku, ale nie widzi góry śmieci, na której samo właśnie stoi.